Spi̇nal Kord Yaralanmalari Rehabi̇li̇tasyonu
Spinal kordun travmatik bir hasar sonucu normal motor, duysal ve otonomik fonksiyonlarında sorunlar meydana gelmesi sonucu görülen hastalıktır. Hastalık en basit şekliyle
-%53 quadripleji (4 ekstremitede etkilenim olması bacaklar ve kolların etkilenmesi)
-%47 parapleji (her iki bacakta etkilenim) olarak görülmektedir.
Spinal kord yaralanmaları sebeplerini oransal olarak ele alacak olursak
%47.7 trafik kazası
%20.8 yüksekten düşme
%14.6 şiddet yaralanması
%14.2 spor yaralanması
%2.7 diğer sıralayabiliriz.
Travmatik nedenler olarak; yüksekten düşme, trafik kazası kurşunlanma, asansör kazaları, denize atlama, ağır bir cisim altında kalma gösterilebilir.
Non-travmatik nedenler; vasküler, enfeksiyonlar(guillian barre,osteomyelit) , dejeneratif (SMA,MS,ALS) , tümör, mekanik, radyasyon myelopatisi, elektrik kazaları olarak sıralanabilir.
SKY (SPİNAL KORD YARALANMALARI) sonrası medikal komplikasyonlar;
• Otonomik disrefleksi
• Pulmoner komplikasyonlar
• Spastisite
• Venöz tromboembolizm
• Heterotopik ossifikasyon
• Posttravmatik siringomyeli
• Disestezik ağrı sendromu
• Hipertermi
• Hipotermi
• Ağrı
• Kontraktür
• Ca (-) dengesi
• Üriner enfeksiyon
• Dekübit ülseri
SKY (SPİNAL KORD YARALANMALARI) sonrası tedavi programında tıbbi bakım, duyu ve motor kaybın fonksiyonel seviyesi değerlendirmesi sonucunda fizik tedavi ve rehabilitasyon planlanır.
FİZYOTERAPİ PROGRAMI
I. DEVRE HASTANIN YATAK DÖNEMİ
- Pozi̇syonlama
- Rom eklem hareket açikliği egzersi̇zleri̇
- Sağlam kaslarin kuvvetlendi̇ri̇lmesi̇
- Solunum egzersi̇zleri̇
- Yatak i̇çi̇nde dönme, oturma akti̇vi̇teleri̇
- Parapleji̇k hastalarda üst ekstremi̇te, abdomi̇nal ve sirt kaslarina egzersi̇zler
- Germe egzersi̇zleri̇ ( yum. Doku kalsi̇fi̇kasyonu, vertebra kiriği, di̇sk herni̇si̇ varsa yapilmaz)
- Venöz ve lenfati̇k dönüş i̇çi̇n masaj
- İş ve uğraşi tedavi̇si̇ başlatilmali
II. DEVRE (YOĞUN REHABİLİTASYON)
Hafif dokunma, propriosepsiyon, kas tonusu ve fonksiyonel değerlendirme yapılmalı.
• I. Devre egzersizlerine devam edilir.
• Mat egzersizlerine başlanır.
• Transfer ve tekerlekli sandalye aktiviteleri öğretilir.
• Paralel barda geçici cihazlarla ayakta durma- denge- yürüme eğitimi
• Fonksiyonel durumuna göre cihazına kara verilir.
• Üst seviye PP(parapleji)- QP(quadripleji) hastalarda TS(tekerlekli sandalye) verilir.
III. Devre
- Cihazı hazırlanmıştır.
- Fonksiyonel durumuna paralel olarak GYA’de(GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ) maksimum yeterlilik düzeyine ulaşmak olarak hedeflenebilir.
- Her egzersiz programı hastanın semptomlarına göre fizyoterapist tarafından planlanır ve uygulanır.